Stöðug fjölgun til­­­fella þar sem egg­vopnum er beitt

Hlutfallið hefur verið stöðugt hækkandi frá árinu 2017 þegar það var 56 prósent. Þetta kemur fram í svari til fréttastofu frá embætti ríkislögreglustjóra um útköll sérsveitar.

Þar kemur einnig fram að nokkuð algengt sé að sérsveit sé kölluð til þegar fólk beitir skotvopnum. Í fyrra voru 87 útköll þar sem tilkynnt var um skotvopn á vettvangi. Það eru nærri jafn mörg tilfelli og árið 2022 þegar þau voru 91 og 2021 þegar þau voru 87. Fyrir það voru þau aðeins færri eða í kringum 60. 

Af öllum útköllum þar sem tilkynnt var um vopnaðan einstakling var tilkynnt um skotvopn í 17 prósent tilfella í fyrra, sem er fækkun tilfella frá árinu áður þegar hlutfallið var 21 prósent. Það var 27 prósent árið 2017, sem er hæsta hlutfallið síðustu sjö ár, en þá voru tilfellin 51. 

Notkun annarra vopna virðist hafa aukist á sama tímabili en tilkynnt var um önnur vopn í 79 tilfella í fyrra sem er þó töluverð fækkun frá til dæmis árinu 2021 þegar tilfellin voru 134. Hlutfallslega var tilkynnt um önnur vopn í fimm prósent tilfella þar sem tilkynnt var um vopnaðan einstakling sem er svipað hlutfall og árin áður. Hæst var hlutfallið árið 2017 þegar það var 11 prósent. Þá voru tilfellin 34. 

Ekki alltaf vopnaðir einstaklingar

Útköllum sérsveitar ríkislögreglustjóra hefur fjölgað mikið síðustu ár. Nýlega var greint frá því að alls hefði sérsveit í fyrra farið í 461 vopnuð útköll. Þar var aðeins um að ræða útköll þar sem tilkynnt var um vopnaðan einstakling. Útköll sveitarinnar voru þó fleiri því sveitin sinnir einnig útköllum þar sem er um að ræða sérstaklega hættulega brotamenn eða alvarlegar hótanir. 

Frá árinu 2021 hafa sérsveitarmenn alltaf verið vopnaðir. Í einu útkalli getur verið að einn maður sé að beita fleiri en einu vopni. Því fara ekki saman fjöldi tilkynninga og fjöldi vopna.

Útköll sérsveitar í fyrra voru þannig í heildina í fyrra 644 en af þeim voru 461 þar sem tilkynnt var um vopnaðan einstakling. Almennt hefur tilkynningum til sérsveitarinnar, sama hvort þau eru vegna vopnaðs einstaklings eða ekki, fjölgað mikið síðustu ár miðað við tölur frá embætti ríkislögreglustjóra. 

Í svari til fréttastofu er farið nánar út í tegund vopna en þar kemur til dæmis fram að í 69 prósent tilfella er um eggvopn að ræða, 17 prósent tilfella skotvopn, sjö prósent tilfella barefli og fimm prósent tilfella önnur vopn. Þá er í eitt prósent tilfella tilkynnt um eldvopn eða hluti sem geta framkallað eld og úðavopn í annað eitt prósent tilfella.

Flest útköll á höfuðborgarsvæði, Suðvesturlandi og Norðurlandi eystra

Meirihluti verkefna, eða 77 prósent, voru vegna útkalla á höfuðborgarsvæðinu í fyrra. Árið á undan, 2022, var hlutfallið töluvert hærra eða 86 prósent og enn hærra árið áður, 2021, eða 90 prósent. Tilfellum þar sem sérsveit sinnti verkefnum utan höfuðborgarsvæðisins hefur því fjölgað.

Fram kom í frétt fyrr á árinu að lögreglan á Íslandi fór á síðasta ári í 180 útköll þar sem hún þurfti að vopnast. Samkvæmt upplýsingum frá ríkislögreglustjóra er líklegt að sérsveit hafi verið viðstödd í einhverjum þeirra, en ekki öllum. Sérsveitin er starfandi á höfuðborgarsvæðinu og á Norðurlandi eystra. Þar eru fastráðnir tveir sérsveitarmenn.

Ólíklegt er að sérsveitin myndi ná í útköll sem eru á til dæmis Austurlandi. Langflest tilfelli þar sem almenn lögregla vopnaðist var á höfuðborgarsvæðinu, Suðurnesjum, Suðurlandi og Norðurlandi eystra og því líklegt að sérsveit hafi verið með í flestum útköllum þar sem almenn lögregla þurfti að vopnast.