Myndin er eins og barn sem farið er að heiman

Hún situr í New York sólinni þegar ég hringi, hún Ása Helga Hjörleifsdóttir kvikmyndaleikstjóri. Þangað fór hún til að vera á frumsýningu Svansins, hinnar margverðlaunuðu myndar sinnar sem hefur flogið víða um heim síðasta árið á kvikmyndahátíðir og er nú komin í almennar sýningar þar vestra.

Slík velgengni hlotnast íslenskum kvikmyndum ekki á hverjum degi, svo tilefni er til viðtals við leikstjórann. En ég er ekki sú eina sem er á þeim buxunum því Ása Helga er á leið í annað viðtal í New York um leið og þessu sleppir.

„Það er mikið að gera í kringum Svaninn, bæði viðtöl við fjölmiðla og einnig eru strax byrjaðir að streyma inn dómar. Það kom mér á óvart að dómar birtast á undan frumsýningu hér,“ segir hún og nefnir sem dæmi jákvæða dóma sem birtust nýlega  í kvikmyndatímaritinu rogerebert.com og í Village Voice, sem er víðlesið og rótgróið blað í borginni og þekkt fyrir góða menningarumfjöllun.

Ása Helga kann vel við sig í heimsborginni enda hagvön þar.

„Ég lærði kvikmyndagerð hér í New York og byrjaði að skrifa handritið að Svaninum meðan ég var í náminu þannig að það er sérstaklega skemmtilegt fyrir mig að koma eiginlega „með myndina aftur heim“,“ segir hún. Um komandi helgi verður Svanurinn einnig tekinn til almennra sýninga í mekka kvikmyndanna, Los Angeles. Ása Helga er að vonum ánægð.

„Það var auðvitað langþráður draumur okkar sem stöndum að Svaninum að hann  yrði sýndur í þessum tveimur stórborgum sem eru báðar miklir suðupottar hvað varðar kvikmyndir. Það er alls ekki sjálfgefið að komast þar að en miðað við umtalið um Svaninn og áhugann sem honum er sýndur þá er svo sannarlega mikill markaður fyrir svona mynd í þessum borgum.“

Nú bið ég Ásu Helgu að rifja aðeins upp það ferðalag sem Svanurinn á að baki. Veit að hún hefur ferðast milli ótal kvikmyndahátíða í heiminum og hlotið mörg verðlaun.

„Já, þetta hefur verið mikið ævintýri. Myndin var frumsýnd á alþjóðlegu kvikmyndahátíðinni í Torontó í september í fyrra og hreyfði strax við áhorfendum. Síðan hefur hún fengið fern alþjóðleg verðlaun. Þau fyrstu á alþjóðlegu kvikmynda hátíðinni í Kolkata á Indlandi, en fjárhagslega eru það ein stærstu verðlaun sem veitt eru í þessum bransa og breyttu miklu fyrir mig. Myndin var valin besta myndin á kvikmyndahátíðinni í Kaíró og síðan fékk hún heiðursverðlaun dómnefndar bæði í Santa Barbara í Kaliforníu og á Skip City, einni stærstu kvik mynda hátíð í Jap an sem haldin var í síðasta mánuði.“

Ása Helga segir hátíðarúntinn frábæran til að skapa orðspor fyrir myndir en að lokamarkmiðið sé auðvitað alltaf að þær fari í almennar sýningar.

„Auk Íslands hefur Svanurinn verið sýndur í bíóhúsum í nokkrum Evrópulöndum og Kína. En nú er það Ameríka, það er stærsti sigurinn, bæði fyrir myndina og mig persónulega, enda er ég með annan fótinn í New York hvað vinnu varðar. Ég er að þróa tvær nýjar myndir núna, önnur þeirra er íslensk og hin er amerísk, og ég er einmitt líka að funda út af þeirri mynd hér í New York. Hvenær þessar myndir fara á hvíta tjaldið veit ég ekki. Það fer eftir ýmsu, meðal annars styrkjum, hvenær peningar koma inn fyrir hvora mynd fyrir sig.“

Ekki vill Ása Helga gefa of mikið upp um hinar væntanlegu myndir.

„En auðvitað er það Svanurinn sem leiddi mig inn í þessi tvö nýju atvinnutækifæri,“ tekur hún fram. Það sem stendur upp úr á þessari heimsreisu Svansins, sem er engan veginn lokið,  er að sjá og finna hversu vel myndin nær til fólks, að sögn Ásu Helgu. „Þessar tilfinningar sem sagan byggir á eru svo sammannlegar og það er líka gaman að sjá hvernig myndin talar bara sínu máli núorðið, ég get ekki haft nein áhrif á hana lengur. Hún er bara eins og barn sem farið er að heiman,“ segir hún og bendir á að Svanurinn sé í sýningum í Bíói Paradís út ágústmánuð.