Tón­listin bjarg­ráð eftir erfiða kulnun

Joep segist enn óviss um hvað hann ætli nákvæmlega að spila á tónleikunum á Íslandi en þegar blaðamaður talaði við hann var hann enn að undirbúa tónleikaferðalagið og ætlaði að spila fyrstu tónleikana, í Berlín, nokkrum dögum síðar.

„Ég mun líklega aðallega spila lög af nýjustu plötunni minni. Þetta er líklega innhverfasta platan mín hingað til, þannig að hún mun snúast mikið um þögn, og ég mun spila nokkur lög af fyrri plötum, en þetta er innhverfasta og líklega blíðasta settið mitt til þessa, og ég vona að það gangi upp,“ segir Joep.

Spurður um tónlist sína segir hann:

„Ég er þekktur fyrir lög sem hafa sterka laglínu en ég hef færst meira og meira frá því og reynt að byggja uppbygginguna í kringum hana og ekki vera svo áberandi og ráðandi með laglínuna. Svo er hún innhverf á þann hátt að hún hefur minni söguhetju, hún hefur minni, eða einfaldari, söguþráð sem þú fylgir. Hún er meira eins og heimur sem þú stígur inn í og í þeim skilningi er hún innhverf vegna þess að hún býður þér að fara inn á við.“

Manneskjan ekki miðpunkturinn

Spurður hvort hann reyni að gera tónlist og vekja hjá fólki tilfinningar segir hann:

„Ég held að með þessari plötu sérstaklega hafi ég reynt að koma á framfæri því auðmjúka hlutverki sem við ættum að sýna í tilverunni og reynt að berjast gegn þeirri hugmynd að við ættum alltaf að vera miðpunktur alls, stjórna því. Þetta snýst um að skapa rými en ekki um stjórn. Sum lög eru, á vissan hátt, nostalgísk tilraun til að byggja upp mjög einfalda tónlistaruppbyggingu sem þú getur búið í til að finna fyrir öryggi og takast á við þessa tíma eyðileggingar. Önnur lög, vona ég, snúast meira um að sleppa þeirri hugmynd að við höfum eitthvað að segja og að við ættum, þú veist, að vera eins og vindurinn.

Joep segir að með nýju plötunni sinni hafi hann reynt að berjast gegn þeirri hugmynd að manneskjan þurfi að vera miðpunktur alls og að stjórna.

„Þetta snýst um að skapa rými en ekki um stjórn. Sum lögin eru, á vissan hátt, nostalgísk tilraun til að byggja upp mjög einfalda tónlistaruppbyggingu sem þú getur búið í, fundið fyrir öryggi í og tekist á við þessa erfiðu tíma, á meðan önnur lög snúast meira um að sleppa þeirri hugmynd að við höfum eitthvað að segja og að við verðum meira eins og vindurinn.“

Hann á von á því að á tónleikunum muni hann blanda saman nýjum lögum við þau gömlu.

„Nýjum lögum því auðvitað var þetta kynnt sem kynningarferð fyrir nýju lögin,“ segir hann en að hann muni kanna viðbrögð áheyrenda og eflaust grípa í gömul lög til að finna rétta jafnvægið milli alls.

„En ég sé til. Ég er vongóður.“

Spurður um það hvernig hann undirbýr sig fyrir tónleika segir Joep mikinn mun á því hvernig hann undirbýr sig í upphafi tónleikaferðalags og þegar líður á.

„Ég plana yfirleitt allt fyrir fram. Sérstaklega í byrjun tónleikaferðarinnar vil ég vita hvað ég þarf að gera því ég er einn á sviðinu. Við upphaf tónleikaferðalagsins er ég kannski enn dálítið meðvitaður um það, þá vil ég ekki gera of miklar tilraunir, en svo þegar líður á tónleikaferðalagið gæti ég verið sveigjanlegri.“

Erfitt að flytja píanó á milli landa

Hann segir að þó svo að það væri draumur að ferðast með sitt eigið píanó sé það ekki raunhæft.

„Það væri mjög erfitt. Ég vildi að ég gæti það. Ég meina, ég er ekki á sama skala og Ólafur Arnalds þar sem ég get hlaðið vörubíl í bát og tekið allt með, svo ég er alltaf háður því hvaða hljóðfæri ég fæ á hverjum stað, en það er erfitt, maður veit aldrei hvernig það verður. Þetta er stærsta áskorunin fyrir mig, því það getur verið mjög, mjög ólíkt því sem ég er vanur. Mér finnst gaman að spila með lokuð augun og ef píanóið er ókunnuglegt, þá er það virkilega erfitt,“ segir hann og heldur áfram:

„En að flytja píanóin sín er ekki auðvelt. Ég á eitt píanó sérstaklega sem ég elska en ég vil ekki taka það út úr stúdíóinu mínu. Ég geri það stundum, eins og í fyrsta skiptið sem ég spilaði í Fílharmóníunni í Hamborg. Ég hugsaði með mér að ég þyrfti smá heppni svo ég tók með mér mitt eigið píanó. En yfirleitt spila ég á það sem er til staðar.“

Joep verður á miðju tónleikaferðalagi þegar hann kemur til Íslands í haust og stoppar ekki mjög lengi en segist þó ætla að reyna að skoða landið, ef til vill Gullna hringinn, en svo langi hann að hitta vini sem hann eigi hér á landi.

Tónleikaferðalagið hófst í Berlín og London og heldur svo áfram í Evrópu í sumar. Hægt verður að sjá hann í Hollandi, svo Reykjavík og svo eftir það fer hann til Svíþjóðar, Danmerkur, Finnlands, Noregs og fjölda annarra Evrópuríkja. Túrnum lýkur svo í Kanada í október.

Joep segist reyna að undirbúa sig fyrir svona ferðalag með því að hvílast vel, vinna að lögunum sem hann ætlar að spila og njóta lífsins með vinum.

Annar ferill tók við eftir kulnun

Joep er fimmtugur en hefur aðeins starfað sem píanisti síðustu tíu árin. Hann spilaði á píanó sem barn en hætti svo þegar hann fór að velja sér starfsgrein og eignaðist fjölskyldu en hann býr með eiginkonu sinni og tveimur börnum í Amsterdam. Eftir að hann menntaði sig starfaði hann svo í auglýsingum um árabil.

„Ég spilaði þegar ég var krakki, hætti þegar ég þurfti að finna mér starfsferil og stofna fjölskyldu, og ég endaði í auglýsingabransanum í Amsterdam. Það var, á vissan hátt, fínt, en ég vildi eiginlega ekki vera þar. Ég fann mér svo leið út, í gegnum kulnun. Ég gat ekki unnið í auglýsingum eftir það og þá kom tónlistin aftur. Ég ákvað að fylgja henni og gerði plötu sem var afar vel tekið. Þá gat ég hætt að vinna og orðið tónskáld, píanóleikari, tónleikalistamaður.“

Hann segir það skrítna tilfinningu að fara í kulnun.

„Ég held að margir myndu jafnvel lýsa yfir ákveðinni ánægju yfir því að hafa farið í kulnun. Það er áfall þegar kerfið tekur yfir og sýnir þér að það að horfa aðeins á lífið frá útreiknuðu eða skynsamlegu sjónarhorni er ekki heildarmyndin. Þannig tók líkaminn minn yfir og var eins og endurræsing á kerfinu og ég sá hlutina öðruvísi. Svo hafði ég engu að tapa, sem er það besta við að fara í kulnun. Þegar þú lendir á botninum þá er það yfirleitt frábær og frjór jarðvegur til að vaxa. Það er það sem kom fyrir mig, ég tók því vel og það færði mér svo mikið af góðum hlutum.“

Tónlistin svipuð þeirri íslensku

Hvar eiga þau að byrja sem ekki þekkja tónlistina þína?

„Ég held að tónlistinni minni svipi að mörgu leyti til íslenskrar tónlistar, ég myndi líklega kalla hana norræna, norðurevrópska tónlist. Tónlist sem faðmar raunverulega depurð og veitir rými til að bera kennsl á eitthvað sem gæti verið grafið aðeins dýpra niðri.“

Þannig eigi tónlistin að geta minnt fólk á að veruleikinn sem við upplifum daglega er aðeins hluti hans og hann vilji með tónlistinni minna fólk á það. Hugga þau og færa þau nær hvert öðru

„Hún er raunverulega sprottin út af minni eigin nauðsyn til að endurtengjast heiminum og finna eitthvað sem ég gæti haldið í. Depurð tónlistarinnar byggir þannig á poppi, djassi, klassík, heims-, umhverfishljóðum, náttúru, og ég meina Ísland er mjög þekkt fyrir þessa tegund tónlistar, svo ég þarf ekki að útskýra það,“ segir hann og hlær.

Frumraunin óvænt fyrirbæri

Í tilkynningu um tónleika Beving kemur fram að tónlist hans hafi heillað hlustendur um allan heim og minni á hugleiðslu.

„Einfaldar en dýpri laglínur opna rými fyrir kyrrð og leiða okkur aftur að því sem raunverulega skiptir máli: tilfinningum, minningum og mannlegum tengslum,“ segir í tilkynningunni.

Þar kemur einnig fram að þó svo að píanóið hafi fylgt Beving alla ævi er þessi djúpa tenging við hljóðfærið greinileg í verkum hans.

„Frumraun hans, Solipsism, sem upphaflega var hugsuð fyrir fjölskyldu og vini, varð að óvæntu fyrirbæri og markaði upphaf alþjóðlegs ferils hans. Í kjölfarið samdi hann við hið virta útgáfufyrirtæki Deutsche Grammophon og tónlist hans hefur síðan náð til milljóna hlustenda um allan heim,“ segir enn fremur.

Tónleikarnir eru partur af röð tónleika 2026 víðs vegar um heiminn og verður Sóley Stefánsdóttir sérstakur gestur.