Aldrei mikil­vægara að fylgjast vel með lánunum

Þetta kom fram í kvöldfréttum Sýnar í gærkvöldi. Tilefnið er að Arion banki kynnti nýtt húsnæðislánaframboð í kjölfar óvissunnar sem skapaðist á markaði í kjölfar niðurstöðu Hæstaréttar í máli gegn Íslandsbanka. Tvennskonar lán, verðtryggð og óverðtryggð verða nú í boði á föstum vöxtum til þriggja til fimm ára og verður hægt að óska eftir endurfjármögnun án uppgreiðslugjalds þegar fastvaxtatímabilinu lýkur.

Loksins farið að skýrast

Björn Berg Gunnarsson fjármálaráðgjafi segir í kvöldfréttum að það sé ekki mikill munur, en þó eðlismunur á því lánaframboði sem Arion banki hafi kynnt í gær og því sem Íslandsbanki hafi kynnt fyrir nokkrum dögum. Tiltölulega mikill munur sé hinsvegar á lánaframboði þeirra og Landsbankans sem einungis býður fyrstu kaupendum verðtryggð lán.

„Og loksins, það eru kannski stóru fréttirnar, loksins eru málin aðeins farin að skýrast. Við erum ennþá að bíða eftir lífeyrissjóðunum en bankarnir búnir að ákveða hvernig þessu verður lent að minnsta kosti fram að næstu dómum,“ segir Björn. Þar vísar hann til tveggja vaxtadóma gegn Arion banka og Landsbanka sem teknir verða fyrir í hæstarétti í desember.

„Þau fara þrjár tiltölulega ólíkar leiðir. Landsbankinn ákveður að bjóða engum verðtryggð lán nema fyrstu kaupendum. Íslandsbanki og Arion banki ætla hinsvegar að bjóða verðtryggð lán þar sem Íslandsbanki hyggst fara eftir þessu vaxtaviðmiði Seðlabankans en ekki Arion banki. Þetta er mjög áhugavert. Þetta sýnir okkur að það eru ekki allir sammála um það hvernig þessu verður lent, að sinni að minnsta kosti.“

Eru það góðar fréttir fyrir lántakendur, að þeir hafi þá þrjá mismunandi möguleika, að það verði þá kannski einhver samkeppni milli bankanna, eða ólíkir kostir?

„Ég hugsa það. Ég held það sé jákvætt að fólk geti þá að minnsta kosti borið saman ólíkar leiðir í þessu. Okkur vantar lífeyrissjóðina inn á þennan markað til viðbótar. Hinsvegar eru kjörin kannski ekki betri en þau voru fyrir dóminn. Þannig það er svona það sem okkur vantar, að það séu einhverjar leiðir þá til að berja niður vextina á þessum lánum. En þeir sem hafa verið látnir hanga í lausu lofti bíðandi eftir því að geta endurfjármagnað eða tekið lán, geta að minnsta kosti borið þetta saman og séð hvað hugnast þeim best.“

Ekki sama staða og fyrir dóm

Björn Berg segir stöðuna á lánamarkaði fyrir lántakendur nú hvorki verri né betri en fyrir dóm hæstaréttar. Ljóst sé að hún sé að minnsta kosti ekki eins.

„Valkostirnir eru færri. Það er erfiðara að átta sig á þessu vegna þess að þetta er svo nýtt, það var allt saman að breytast. Það eru ekki betri kjör. Þannig að það sem er þó að minnsta kosti jákvætt er að nú erum við komin með niðurstöðu í mál sem hafði verið fyrir dómi. Við vitum núna hvað er satt og rétt, við vitum við hvað má miða. En fyrir hinn almenna lántakanda sem er að velta fyrir sér sínu húsnæðisláni er það ekkert að batna með þessu.“

Þannig þetta er ekki sigur neytendanna eins og var slegið upp fyrst?

„Það er bara alltof snemmt að hrósa sigri í því, það á bara eftir að koma í ljós.“

Er þá þitt ráð til fólks: Allt þetta með að vextirnir breytast, þurfum við að vera meira með fókus á vöxtunum og endurfjármagna, þurfum við að vera með augun á boltanum þarna?

„Veistu, þetta er stóri punkturinn. Þetta er akkúrat það sem skiptir svo miklu máli. Þetta er ekki allt saman eins alls staðar og það er heldur ekki víst að það sama henti þér og kannski fyrir tveimur, þremur árum eða muni henta þér þegar þessi lán koma síðan á vaxtaendurskoðun. Við verðum að vera mjög virk í þessu, það er ekki dýrt að endurfjármagna almennt og þetta eykur enn frekar þörfina á því að við séum dugleg að fylgjast með.“