Norðmenn standa við útboð á meiri olíuleit í Barentshafi

Ríkisstjórn Noregs heldur fast við áform sín um að úthluta 57 nýjum olíuleitarleyfum í Barentshafi og Noregshafi fyrir næsta sumar. Formaður Verkamannaflokksins, stærsta stjórnarandstöðuflokksins, styður þá stefnumörkun og segir að gasframleiðsla Noregs dragi úr kolabrennslu og sé þannig jákvæð fyrir umhverfið.

Í framhaldi af loftlagsráðstefnunni í París kröfðust helstu náttúruverndarsamtök Noregs þess um helgina að norska ríkisstjórnin hætti við nýjasta olíuleitarútboðið, sem verður hið 23. í röðinni. Það gerir ráð fyrir að 57 nýjum sérleyfum verði úthlutað, þar af 54 norðan heimskautsbaugs í Barentshafi, en þremur leyfum verði auk þess úthlutað í Noregshafi. Mikill áhugi reyndist meðal olíufélaga á útboðinu og sóttu 26 félög um sérleyfin. 

Umhverfissamtökin Bellona sögðu að Parísar-sáttmálinn gæti lokað á olíu og gas frá Noregi eftir árið 2035. Umhverfissamtökin Zero kröfðust þess að Noregur tæki forystuhlutverk í að skipta jarðefnaeldsneyti út í áföngum.

„Eitt af því fyrsta sem við verðum að gera er að hætta við borun á norðurslóðum,“ sagði Lars Haltbrekken, leiðtogi Náttúruverndarsamtaka Noregs. „Það er ekkert pláss fyrir norska olíu og norskt gas úr Barentshafi, eigi að standa við 1,5 gráðu markmiðið,“ sagði Truls Gulowsen, leiðtogi Greenpeace í Noregi. 

Í viðtölum við forystumenn ríkisstjórnarinnar í norskum fjölmiðlum um helgina kom hins vegar fram að staðið yrði við þau áform að úthluta leyfunum fyrir næsta sumar en olíumálaráðherrann vonast til að fyrstu boranir á grundvelli þeirra hefjist þegar árið 2017. Erna Solberg, forsætisráðherra og leiðtogi Hægri flokksins, sagði að Norðmenn myndu áfram stunda olíu- og gasvinnslu og minnti á að kolabrennsla væri versti óvinur loftlagsins. Norskt gas yrði hluti af lausinni fyrir Evrópu fram til ársins 2030. Talsmaður Framfaraflokksins, hins stjórnarflokksins, lýsti einnig stuðningi við að ríkisstjórnin héldi sínu striki, með þeim rökum að ef Norðmenn hættu olíu- og gasframleiðslu yrði henni einfaldlega skipt út fyrir framleiðslu í öðrum ríkjum með meiri losun.

Þá vakti athygli að Jonas Gahr Störe, leiðtogi Verkamannaflokksins, stærsta stjórnarandstöðuflokksins, og systurflokks Samfylkingarinnar, lýsti sömuleiðis yfir stuðningi við að staðið yrði við olíuleitarútboðið. Það gæti stuðlað að aukinni gasframleiðslu sem væri mikilvægt til að skipta út kolum. Þá kvaðst Jonas Gahr Störe ekki hafa séð neina útreikninga þess efnis að það að leggja niður olíu- og gasvinnslu í Noregi gæti aukið notkun endurnýjanlegra orkugjafa í Evrópu.

Saman hafa þessir þrír flokkar um 80 prósent þingsæta í norska Stórþinginu og benti olíumálaráðherrann Tord Lien á að breiður pólitískur meirihluti stæði á bak við olíuleitarútboðið. 

Talsmaður Vinstri-flokksins sagði að Noregur yrði að sýna meiri metnað. Enginn vafi léki á að samfélag þjóðanna tæki sáttmálann alvarlega og það myndi hafa miklar afleiðingar fyrir olíu- og gasiðnaðinn, einnig í Noregi. Fulltrúi SV, Sósíalíska vinstri flokksins, Heikki Eidsvoll Holmås, krafðist þess að ríkisstjórnin legði strax fram tillögur fyrir Stórþingið um ný markmið í loftlagsmálum. Fulltrúi Græningja, Rasmus Hansen, krafðist þess að hætt yrði við olíuleitarútboðið og að frekari áform um leit að olíu og gasi á norska landgrunninu yrðu lögð á hilluna.